Ne Yeni ve Ne Farklı: PYP’de Değerlendirme
Benim için en önemli farklılıklardan birinin, her bir sorgulama ünitesinin sonunda gerekli olan ‘sonuç değerlendirme’ den uzaklaşma olduğunu düşünüyorum. Bu sonuç değerlendirme o kadar önemliydi ki, PYP planının ilk kutusunda olduğu gibi, öğretmenler tarafından genellikle ilk işbirlikçi/ortak planlama toplantısında tartışılırdı. Geleneksel olarak öğretmen ‘değerlendiren’di. Şimdi değerlendirme, PYP planının tamamında yerleşik, öğrencilerin yanı sıra akranlar ve öğretmenler tarafından öğrenmenin kanıtlanmasını içerir ve süregelir, sonuç ve süreç için yapılır. Öğrenme kanıtlarını toplama, analiz etme, dönüşümlü düşünme ve bunlara göre hareket etme süreci, öğretimdeki sonraki adımları bilgilendirmek/ışık tutmak/belirlemek (ileri besleme) için kullanılan şey olduğundan ve artık ileri besleme olarak bilinen bir süreç olduğundan, her ünitenin sonunda sonuç değerlendirme yapılmasına gerek yoktur. Bu nedenle, hem öğrencilerin hem de öğretmenlerin değerlendirme yeteneklerini (kapasitelerini) geliştirmeleri, öğrenme hedeflerini ve başarı kriterlerini dikkate almaları ve hem öğrenme sürecini hem de öğrenme çıktılarını değerlendirmeye odaklanmaları gerekir.
Tüm değerlendirmelerin temel amacı, öğrencinin herhangi bir zamanda nerede olduğunu anlayarak öğretme ve öğrenmeyi bilgilendirmek için bilgileri toplamak ve analiz etmektir. Öğrenme süreci boyunca, öğrencilerin ne bildiğini, ne anladığını ve ne yapabileceğini tanımlar. Bu geriye ve ileriye d.nük yaklaşım, öğrencilerin daha sonra ne öğrenmeleri gerektiğini bilmelerine yardımcı olmak için geri bildirimi kullanır.
Tüm öğrenme topluluğu değerlendirmeye dahil edilmelidir: öğrenciler değerlendirmeye aktif olarak katıldıklarında ve ilerlemeleri üzerinde düşünebildiklerinde, kendi hedeflerini belirlediklerinde ve yapıcı geri bildirime göre hareket ettiklerinde daha etkili öğrenenler olurlar. Öğretmenler, uygulamaları üzerinde düşündüklerinde ve öğrenme kanıtlarına dayalı olarak öğretimlerini ayarladıklarında ve öğrencilerin değerlendirme yeteneğine (kapasitesine) sahip olmalarını desteklediklerinde daha etkili olurlar. Ebeveynler ayrıca öğrenme hedeflerini anladıklarında daha destekleyici ortaklar haline gelirler. Bir bütün olarak okullar, hem müfredatın derinliğini hem de öğretimin etkililiğini değerlendirmek için değerlendirme verilerini kullandıklarında öğrenme toplulukları olarak gelişirler.
PYP’de: İlkelerden Uygulamaya, etkili değerlendirmenin özelliklerinin bir listesi vardır:
• Otantik – gerçek dünyayla bağlantılı
• Açık ve spesifik öğrenme hedefleri ve başarı kriterleri
• Çeşitli – çok çeşitli araçlar ve stratejiler kullanma
• Gelişimsel – diğerlerine göre performansına değil, bireysel olarak öğrencinin gelişimine odaklanır
• İşbirlikçi – hem öğretmenleri hem de öğrencileri dahil etme
• Etkileşimli – öğrenme hakkında devam eden diyaloglarla
• İleriye yönelik geri bildirim– geri bildirimin gelecekteki öğrenimi bilgilendirmek için kullanıldığı yer.
Gelişmiş PYP’de değerlendirme, öğrencilerin bilgilerini, anlayışlarını ve becerilerini gözden geçirip değerlendirdikleri öğrencilerin öz değerlendirmesine çok daha fazla vurgu yapar. Öğrenciler bunu yapabildiklerinde, geri bildirimi dahil edebildikleri, plan yapabildikleri, düzeltmeler yapabildikleri ve öğrenmelerinde iyileştirmeler uygulayabildikleri için öğrenmelerinden daha sorumlu hale gelirler. Nihayetinde öğrenciler, öğrenimlerinde nereye gittiklerini bildiklerinden ve oraya ulaşmak için ne yapmaları gerektiğini düşündüklerinden kendi öğrenim hedeflerini kendileri oluşturabilirler.
Öğrencilerin daha fazla değerlendirme yeteneğine (kapasitesine) sahip olmalarına yardımcı olmak için başarı kriterleri öğrencilerle birlikte oluşturulmalıdır. Öğrencilerin kaliteli bir çalışmanın neye benzediğini anlamaları, öğrenimlerine ileri beslemeyi nasıl dahil edeceklerini bilmeleri gerekmektedir ve yansıtmak için zamana ihtiyaçları vardır ve hem öz değerlendirme hem de akran değerlendirmesi ile uygulamaya ihtiyaçları vardır.
Daha önce de belirttiğim gibi, geleneksel olarak değerlendirme, öğretmenlerin öğrencilerin ne bilmelerini, anlamalarını ve yapmalarını istediklerini belirleyerek ünitelerin hemen başında sonuç değerlendirmeyi tasarladıkları, geriye dönük bir tasarım süreciydi. Genellikle sonu değerlendirmeyi tasarlamaya başladılar ve daha sonra öğrencilerin özet değerlendirmede başarılı olacak anlayış, bilgi ve becerilere sahip olmalarını sağlamak için öğrenme katılımlarını planlamak için geriye doğru çalıştılar. Geliştirilmiş PYP’de ayrıca öğrenen profilinin ve öğrenme yaklaşımlarının gelişimini destekleyen ” ileriye dönük tasarım” terimi ve kolayca ölçülemeyen “yumuşak” beceriler vardır ve sonuç olarak öğrenme sürecine, öğrenme çıktıları/hedefleri kadar eş değer verilir.
Geliştirmelerdeki büyük bir değişiklik, Değerlendirmenin Dört Boyutudur:
Öğretmenler, entegre, sürekli bir süreç kullanarak öğrenmeyi izler, belgeler, ölçer ve raporlar. Bu dört boyut eşit değildir. Aslında PYP, –öğrenci için eyleme geçirilebilir geri bildirim sağlamada kritik olduğu için– öğrenmeyi izleme ve belgelemeye vurgu yapmayı seçer.
- Öğrenmeyi izleme– her derste günlük olarak gerçekleşir. Öğrencilerin kişisel öğrenme hedeflerine ve başarı kriterlerine göre öğrenmenin ilerlemesini kontrol etmek amacıyla gözlem, sorgulama ve yansıtmayı içerir.
- Öğrenimin belgelenmesi– bu, öğrenmenin kanıtıdır ve kontrol listeleri, değerlendirme listeleri, öğrenme günlükleri, öğrenme öyküleri ve portföyler dahil olmak üzere fiziksel veya dijital olabilir. Bu dokümantasyon, öğrenmeyi görünür ve belirgin hale getirmek için başkalarıyla birlikte kullanılır.
- Öğrenmeyi ölçmek– bir öğrencinin belirli bir zamanda öğrendiklerini yakalar. Tüm öğrenmelerin ölçülemeyeceği veya ölçülmesi gerekmediğine dikkat etmek önemlidir.
- Öğrenme hakkında raporlama– öğrencilere ve velilere öğrenme hakkında net bilgiler verir.
Son olarak geri bildirim hakkında küçük bir ifade: John Hattie’nin çalışmasından, geri bildirimin en etkili öğretim uygulamalarından biri olduğunu ve bu nedenle değerlendirmenin özünü oluşturması gerektiğini biliyoruz. Geri bildirim, dönüşümlü düşünme ve eylem için bir fırsat sağlar, sürekli iyileştirmeyi teşvik eder ve başarıyı kutlar. Dylan Wiliam’ın çalışmasından da biliyoruz ki “öğrencilerin çalışmalarını geliştirmek için birbirlerine yardım ettiği süreç akran değerlendirmesinin geri bildirim alan kişiye faydaları olduğu kadar, geri bildirimi veren kişiye de faydaları vardır.” Akran geri bildirimi, ilişkiler bağlamında yapıldığı ve öğrencilerin doğal olarak kullandığı dilde verildiği için önemlidir. Öğrencilerin birbirlerinden geri bildirim almaya daha hazır oldukları ve sorgulama sürecinin bir parçası olarak geri bildirim alma ve vermede öğrencilerin değerlendirme yeteneklerini artırdıkları gözlemlenmiştir.
Önemli Not: Bu yazı resmi Uluslararası Bakalorya – İlk Yıllar Programı (IB-PYP) belgesi değildir. Bu organizasyondan bağımsız olarak, yazarın kendi kişisel tecrübelerini ve görüşlerini paylaştığı bir yazıdır.
Yazar hakkında
Maggie, PYP, MYP ve DP öğrettiği Avrupa ve Asya’daki uluslararası okullarda 30 yılı da dahil olmak üzere, bir eğitimci olarak 35 yılı aşkın deneyime sahiptir. Bu uluslararası kariyer boyunca Maggie, MYP ve PYP’de okullarda müfredat geliştirmeye öncülük etmiştir ve ayrıca eğitim teknolojisinde uzun yıllara dayanan deneyime sahiptir.
Şu anda Birleşik Krallık’ta bulunan Maggie, hem çevrim içi hem de yüz yüze atölye çalışmalarını kolaylaştıran bir IB danışmanı, okul ziyaretçisi ve atölye lideridir. Asya, Avrupa, Afrika ve Kuzey ve Güney Amerika’da iSTE, Learning2, ECIS, AASSA ve EARCOS gibi uluslararası konferanslarda sunumlar yapmıştır. Maggie, eğitimcileri okullarında öğrenme ve öğretmeyi dönüştürmek için destekleme konusunda tutkuludur.
Maggie ile iletişim için:
Maggie nin kişisel blogu
Merak ve Sorgulama 