Merak ediyorum: Neden kutluyoruz?
Okulların akademik eğitimin ötesinde… Elim sürçtü bir an: ‘sosyalleşmenin ve kültürel aktarımının da’ diyecektim neredeyse! Sanki akademik eğitim sosyal, duygusal ve kültürel öğeleri tam kalbinde barındırmıyormuşçasına! Ağız, aslında dayatılan kültür alışkanlığı.
Okullar bilgi, beceri, anlayış ve tutum geliştirirken kültürel aktarım konusunda da önemli bir rol üstleniyor. Uluslararası bakış açısına sahip bireyler yetiştirmek de bu rolün bir parçası.
Kutlamaları ve bayramları, kültürel buzdağının tepesinde pırıldarlarken, öğretim ve öğrenme ortamlarımıza dahil ediyoruz. Kültürel duyarlılık ve hoşgörü, yani açık fikirli olma ve uluslararası bakış açısının kalplerde ve zihinlerde yeşerip gelişmesi için kutlamalar ve bayramları etkili araçlar olarak kullanıyoruz.
Merak ediyorum: Kullanıyor muyuz?
Belki evet, belki de hayır:
Belki kutlamaları ve bayramları, kültürel buzdağının tepesindeki parlak haliyle ele alıyor, buzdağının altında yatan kültürel öğeler, gelenekler, şartlar, imkanlar, kayıp, eşit kaynaklara erişim, coğrafya, değer verme, kabul görme, aidiyet gibi kavramları hiç irdelemiyoruz.
Merak ediyorum: Neyi, nasıl kutluyoruz?
Resmi bayramların dışında kutladığımız bayramlar konusunda sorgulanacak çok şey var. Kutlamalara nasıl yaklaştığımız ve hangi bayramları kutlayacağımız konusunda bazı sorular sorarak bu konuda düşünmeye davet ediyorum hepimizi:
- Eğitimciler olarak biz kişisel kültürel tarihimizi biliyor muyuz? Kim olduğumuzun farkına varmanın yakın ve uzak çevremizdeki etkisinin farkında mıyız?
- Geleneklerimiz, konuşulan lehçe, şive, ağız gibi kültürel öğeleri modernist ve elitist bir yaklaşımla dışlıyor muyuz, yoksa bunları bizi biz yapan ve dahil olduğumuz büyük resmin içindeki zenginliği güçlendiren öğeler olarak mı görüyoruz?
- Uluslararası bakış açısının, kendi kültürümüzü bilmeden ve anlamadan oluşturulabileceğine inanıyor muyuz?
- Okulumuzda hangi kültürlerin bayramları kutlanıyor?
- Her yıl sadece belli kültürlerin bayramlarını mı kutluyoruz yoksa yakın çevremiz, dahil olduğumuz topluluk, kendi ülkemiz, ülkemizin komşuları ve küresel düzeyde tüm kültürel kutlamalara ve bayramlara eşit şekilde mi yaklaşıyoruz?
- Hangi kültürel kutlamayı yapacağımıza kim karar veriyor? Öğrencileri/aileleri/öğretmenleri/okul çalışanlarımızı ve onların kültürel değerlerini onurlandırmak ve kutlamak ile herkesi dahil etme ve bir kültürü diğerine tercih etmemek arasında denge kurabiliyor muyuz?
- Öğrencilerimiz, ailelerimiz, personelimiz ve topluluğumuz için hangi tatiller, kutlamalar ve bunların dışındaki zamanlar önemli? Son zamanlarda bunu sorduk mu?
- Kültürel kutlamaları yapmak için okulumuzun rutinini ne sıklıkla bozuyoruz? Peki neden? Rutindeki bozulma, faydaya değer mi?
- Tatil partilerimiz, toplantılarımız veya özel programlarımız var mı?
- Sınıflar tatillerde öğrenme hedefleriyle bağlantılı olmayan etkinlikler yapıyor mu?
- Kültürel kutlamaları yaparken doğaya saygı duyuyor muyuz? Orman haftasını kutlarken oluşturduğumuz panolarda plastik, PVC ya da kağıt/karton, balon, tül vb. malzemeler kullanmamız bizlere ve öğrencilerimize doğaya saygı duymak konusunda birbiriyle çelişen mesajlar veriyor mu?
- Kültürel kutlamaları sınıflara nasıl dahil ediyoruz, onları eğitimsel ve kültürel olarak duyarlı bir şekilde dengeleyebiliyor muyuz yoksa sadece kutlama yapmayı mı tercih ediyoruz?
- Bir öğrencinin belli bir miktar parayla kaç tane yılbaşı hediyesi alabileceği temalı matematik problemleri mi çözüyoruz yoksa yeni yılın farklı kültürde ne ifade ettiği ya da etmediği ya da farklı kültürlerde nasıl kutlandığı ve bunun öğrenme hedeflerimizle ilgili olarak ne anlama geldiğini irdeliyor muyuz?
- Sınıfımızda baskın kültürden olmayan öğrenci varsa, biz bu öğrencilerin kültürlerini ne ölçüde öğrenme topluluğumuza dahil ediyoruz? Yoksa bunu ek bir görev olarak baskın olmayan kültürdeki öğrenciye mi yüklüyoruz? Başka bir kültürden gelen bir öğrenci, kendi kültürü konusunda arkadaşlarını eğitmek zorunda mı?
- Cadılar Bayramı ve Sevgililer Günü gibi görünüşte dini olmayan bayramları farklı merceklerden inceliyor muyuz? O günlerin gerçekten dini ve kültürel bir anlam taşıyıp taşımadığını araştırıyor muyuz? Onları tanımanın/kutlamanın bir değeri olup olmadığını sorguluyor muyuz?
- Okul olarak kendi ritüellerimiz, rutinlerimiz ve kutlamalarımız var mı? Öğrencilerin dini veya ulusal tatiller ve kutlamalarla bağlantılı olmayan yollarla birbirleriyle topluluk oluşturmalarını nasıl destekleyebiliriz?
Merak ve Sorgulama 
Gerçekten kutlamalar ile ilgili yeniden bir bakış ve sorgulama penceresi açtınız. Kaleminize sağlık Sevil hocam
BeğenLiked by 1 kişi